คำถามที่ 2. โครงสร้างของสำนักงานเศรษฐกิจการคลังมีการพัฒนามาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเป็นอย่างไร
คำถามที่ 2. โครงสร้างของสำนักงานเศรษฐกิจการคลังมีการพัฒนามาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเป็นอย่างไร

ตอบ   สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) เป็นหน่วยงานในสังกัดกระทรวงการคลัง มีฐานะเทียบเท่ากรมจัดตั้งเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2504 ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2504  (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 74 ตอนที่ 85 วันที่ 17 ตุลาคม 2504) เนื่องจากดำริของนายสุนทร หงส์ลดารมภ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังในสมัยนั้น ที่เห็นว่าจำเป็นต้องมีการนำวิทยาการแผนใหม่เข้ามาใช้ในการบริหารและการกำหนดนโยบายการคลัง ตลอดจนจะต้องมีองค์กรหรือจุดรวมที่จะสามารถประสานกิจกรรมที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจและการคลังของประเทศ จึงควรต้องการจัดตั้งหน่วยงานที่เหมาะสมโดยการปรับปรุงสำนักงานปลัดกระทรวงการคลัง และจุดมุ่งหมายที่สำคัญคือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจำเป็นต้องมีเจ้าหน้าที่ที่ให้คำแนะนำและให้ความช่วยเหลือทางวิชาการในการวางนโยบายการคลังและเศรษฐกิจของรัฐ ตลอดจนเรื่องอื่นๆที่เกี่ยวข้อง สศค. จึงก่อตั้งขึ้นโดยยุบกองเศรษฐกิจการคลัง และกองสถิติ ในสำนักงานปลัดกระทรวงการคลังมาอยู่ในหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้นใหม่นี้ และแต่งตั้ง ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ผู้เชี่ยวชาญการคลัง สำนักงานปลัดกระทรวงการคลังขณะนั้น เป็นผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลังคนแรกต้องแต่ พ.ศ. 2504 ถึงปัจจุบัน สำนักงานเศรษฐกิจการคลังได้มีการปรับปรุงโครงสร้างการแบ่งส่วนราชการรวม 8 ครั้ง ได้แก่

                   1. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 1 ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2505 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 79 ตอนที่ 57 วันที่ 22 มิถุนายน 2505 ) ได้แบ่งส่วนราชการ สศค. ออกเป็น 4 กอง ดังนี้
                      1.1 สำนักงานเลขานุการกรม ประกอบด้วย แผนกสารบรรณ และแผนกห้องสมุด
                      1.2 กองเศรษฐกิจ
                      1.3 กองคลัง
                      1.4 กองสถิติ ประกอบด้วย แผนกสถิติการคลัง แผนกสถิติดุลย์การชำระเงิน และแผนกสถิติเศรษฐกิจ

                 2. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 2 ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 260 ลงวันที่ 17 พฤศจิกายน 2515 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 89 ตอนที่ 177 วันที่ 23 พฤศจิกายน 2515) ได้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2505 และปรับปรุงการแบ่งส่วนราชการเสียใหม่ ดังนี้
                     2.1 สำนักงานเลขานุการกรม ประกอบด้วยแผนกธุรการ และแผนกห้องสมุด
                     2.2 กองนโยบายการเงินการคลัง
                     2.3 กองนโยบายภาษีอากร
                     2.4 กองสถิติ
                     2.5 กองควบคุมธนาคารและธุรกิจการเงิน

                 3. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 3 ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงาเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2519 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 93 ตอนที่ 160 วันที่ 31 ธันวาคม 2519) ได้ยกเลิกประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 260 ลงวันที่ 17 พฤศจิกายน 2515 และปรับปรุงการแบ่งส่วนราชการใหม่ ดังนี้
                     3.1 สำนักงานเลขานุการกรม
                     3.2 กองเงินกู้โครงการ
                     3.3 กองนโยบายการเงินและสถาบันการเงิน
                     3.4 กองนโยบายภาษีอากร
                     3.5 กองวางแผนการคลัง
                     3.6 กองสถิติ

                4. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 4 ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2523 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 97 ตอนที่ 186 วันที่ 3 ธันวาคม 2523) ได้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2519 โดยปรับปรุงหน่วยงานของสำนักงานเศรษฐกิจการคลังได้กะทัดรัดกว่าเดิม ดังนี้
                    4.1 สำนักงานเลขานุการกรม
                    4.2 กองนโยบายการคลังและภาษีอากร
                    4.3 กองนโยบายการเงินและสถาบันการเงิน
                    4.4 กองนโยบายเงินกู้

              5. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 5 ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2531 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 105 ตอนที่ 187 วันที่ 15 พฤศจิกายน 2531 ได้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาการแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2523 และปรับปรุงการแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ดังนี้
                    5.1 สำนักงานเลขานุการกรม
                    5.2 กองนโยบายการคลังและภาษีอากร
                    5.3 กองนโยบายการเงินและสถาบันการเงิน
                    5.4 กองนโยบายเงินกู้
                    5.5 กองนโยบายตลาดทุน

              6. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 6 ตามประกาศพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2536 (ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 110 ตอนที่ 125 วันที่ 2 กันยายน 2536) โดยยังคง  แบ่งส่วนราชการภายในเป็น 5 กอง เหมือนครั้งที่ 5 แต่ได้มีการเปลี่ยนแปลงอำนาจหน้าที่ของสำนักงานเศรษฐกิจ การคลัง
                   6.1 สำนักงานเลขานุการกรม
                   6.2 กองนโยบายการคลังและภาษีอากร
                   6.3 กองนโยบายการเงินและสถาบันการเงิน
                   6.4 กองนโยบายเงินกู้
                   6.5 กองนโยบายตลาดทุน

              7. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 7 ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2536 (ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 112 ตอนที่ 42ก. ลงวันที่ 6 ตุลาคม 2538 ได้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2536) โดยมีการปรับปรุงการแบ่ง ส่วนราชการเสียใหม่ ดังนี้
                   7.1 สำนักงานเลขานุการกรม
                   7.2 กองนโยบายการเงินและสถาบันการเงิน
                   7.3 กองนโยบายการออมและการลงทุน
                   7.4 กองนโยบายและวางแผนการคลัง
                   7.5 กองนโยบายเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
                   7.6 กองนโยบายเงินกู้
                   7.7 กองนโยบายภาษี
                   7.8 ศูนย์ข้อมูลและประมวลผล

              8. การแบ่งส่วนราชการครั้งที่ 8 ตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง พ.ศ. 2545 (ราชกิจจานุเบกษาเล่ม 119 ตอนที่ 103 ก (เล่มที่1) วันที่ 9 ตุลาคม 2545) ซึ่งอาศัยอำนาจตามความในมาตร 8ฉ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2534 ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงการแบ่งส่วนราชการดังนี้
                 8.1 สำนักนโยบายการคลัง
                 8.2 สำนักนโยบายภาษี
                 8.3 สำนักนโยบายระบบการเงิน การออม และการลงทุน
                 8.4 สำนักนโยบายเศรษฐกิจมหภาคและระหว่างประเทศ   
                 8.5 สำนักงานเลขานุการกรม
                 8.6 กลุ่มงานกฎหมาย
                 8.7 กลุ่มงานโครงการความช่วยเหลือทางวิชาการจากสถาบันการเงินระหว่างประเทศ
                 8.8 กลุ่มงานดำเนินการกองทุนให้ความช่วยเหลือพัฒนาเศรษฐกิจแก่ประเทศเพื่อนบ้าน
                 8.9 กลุ่มงานดุลยภาพการเงิน การออม และการลงทุน
                 8.10 กลุ่มงานที่ปรึกษาเศรษฐกิจและการคลังในต่างประเทศ
                 8.11 กลุ่มงานบริหารความเสี่ยงด้านการคลัง
                 8.12 กลุ่มงานส่งเสริมประสิทธิภาพ

หมายเหตุ   การเปลี่ยนแปลงการแบ่งส่วนราชการในครั้งนี้ได้เปลี่ยนจากระบบกองมาเป็นระบบสำนัก  (ข้อ 8.1-8.4) และเพิ่มกลุ่มงาน7 กลุ่มงาน โดยขึ้นตรงกับผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (ข้อ 8.6-8.12) และมีการโอนศูนย์ข้อมูลและประมวลผลไปยังสำนักงานปลัดกระทรวงการคลัง โอนงานกองนโยบายเงินกู้ไปผนวกกับงานที่เกี่ยวข้องกับการกู้เงินในประเทศของกรมบัญชีกลาง จัดตั้งเป็นสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ และโอนงานที่เกี่ยวข้องกับการป้องปรามการเงินนอกระบบจากฝ่ายนโยบายป้องปรามอาชญากรรมเศรษฐกิจการเงิน กองนโยบายการเงินและสถาบันการเงินไปสังกัดสำนักปลัดกระทรวงการคลัง